ขาดวิตามินบี1 อัมพาตถึงตาย
[b]เปิดฐานข้อมูลเฝ้าระวัง สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค พบรายงานเหตุการณ์จากการขาดวิตามินบี 1 รวม 4 เหตุการณ์[/b] [b]โดยพบเหตุการณ์ในปี 2548[/b]...เป็นชาวประมงในจังหวัดสมุทรสาครป่วย 11 ราย และเสียชีวิตอีก 2 ราย ต่อมา... [b]ในปี 2549[/b] พบผู้ป่วยเป็นชาวประมงในจังหวัดสมุทรสาคร 20 ราย มีอาการรุนแรง 5 ราย และในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน พบผู้สงสัยเสียชีวิตจากภาวะการขาดวิตามินบี 1 อีก 28 ราย
ส่วน[b]ในปี 2553[/b] พบผู้ป่วยสงสัยขาดวิตามินบี 1 ประมาณ 40 ราย อยู่ในเรือนจำแห่งหนึ่งทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และ[b]ในปี 2557[/b] พบผู้ป่วยยืนยันภาวะขาดวิตามินบี 1 ทั้งหมด 78 ราย อาการรุนแรง 3 ราย ในจำนวนนี้เสียชีวิต 2 ราย อยู่ในเรือนจำอีกแห่งหนึ่งทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือเช่นกัน
[b] “เหตุการณ์ซ้ำ 2 วาระในปี 2558...อัมพาต แขนขาอ่อนแรง ลีบในเวลาเป็นวันถึงอาทิตย์ เกือบ 90 ราย[/b] ที่เรือนจำจังหวัดบึงกาฬ ตาย 2...ช่วยได้ 1 จากการฉีดวิตามิน ที่เหลือดีขึ้นจากการรักษา” มกราคม 2559 ลูกเรือประมงเบื้องต้น 6 ลำ ซึ่งประกอบไปด้วยเรือ 2 ลำที่มีผู้เสียชีวิต และเรืออีก 4 ลำซึ่งเป็นเรือในบริษัทเดียวกันกับเรือที่มีผู้เสียชีวิต พบลูกเรือประมงทั้งหมด 115 ราย เป็นเพศชายทั้งหมด โดยเป็นชาวไทย 64 ราย...กัมพูชา 45 ราย...เมียนมา 6 ราย ในจำนวนนี้มีเสียชีวิต 6 ราย (คนไทย 1 ราย กัมพูชา 5 ราย) รายแรกเสียชีวิตเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม 2558...รายล่าสุดเสียชีวิตเมื่อวันที่ 13 มกราคม 2559
[b]ลักษณะที่น่าสนใจ...ผู้เสียชีวิตส่วนใหญ่มีอาการแขนขาอ่อนแรง บวม ชาบริเวณแขนขา แน่นหน้าอก หายใจไม่สะดวก บางรายมีอาการหอบเหนื่อย[/b] ทุกราย...มีอาการป่วยก่อนเสียชีวิตประมาณ 2-7 วัน [b]ศ.นพ.ธีระวัฒน์ บอกว่า[/b] ทีมสอบสวนโรคได้พบผู้ที่มีอาการป่วยเพิ่มเติมอีก 25 ราย นอกเหนือจากผู้เสียชีวิต 6 รายข้างต้น [b]โดยทั้งหมดมีอาการที่พบบ่อย ได้แก่[/b] กล้ามเนื้ออ่อนแรง หายใจเหนื่อย แน่นหน้าอกหรือเจ็บหน้าอก ชา ปวดกล้ามเนื้อ บวม และตะคริว...ร้อยละ 66...63... 62...55......37 และ 33 ตามลำดับ [b]โดยยังไม่พบลักษณะที่บ่งชี้ว่าเป็นการระบาดของโรคติดเชื้อ ส่วนผู้เสียชีวิตรอการตรวจชันสูตรต่อไป[/b]
[b]อาการจากการเกิดทั้ง 2 ครั้ง...อาการทางระบบประสาทเป็นได้ทั้งแบบชาแบบใส่ถุงมือ ถุงเท้า อ่อนแรง...แบบไขสันหลัง บวกเส้นประสาท มีชาเหนือเอว ขาอ่อนแรง และปฏิกิริยาจากการเคาะที่ข้อ[/b] (reflex) หายอาการชาที่ตัวเป็นตั้งแต่ต้น...ไม่ใช่มาทีหลัง แบบผลตามของเส้นประสาทเสีย
[b]บางรายมีร้อนที่รอบลำตัว ก่อนปัสสาวะโดยทั่วไปปกติเจอน้อยมากที่มีปัญหาปัสสาวะ ถัดมา...แบบชาเฉพาะลำตัวอย่างเดียว[/b] ยังไม่เห็นอาการทางสมองแบบ wernicke หรือระยะหลังแบบหลงลืม kordakoff...อาการทางหัวใจ [b]แม้ว่าคลาสสิกเป็น high output failure...หัวใจวาย เพราะมีเส้นเลือดขยายทั้งตัว[/b] จนระยะต่อมากล้ามเนื้อหัวใจพัง และเจาะเลือดจะคล้ายเส้นเลือดหัวใจตันได้
[b]อาการทางหัวใจอาจเกิดได้อย่างรวดเร็วฉับพลันไม่เป็นขั้นเป็นตอนแบบนี้ โดยไม่บวมมากแต่แขน...ขา มือเขียวเรียกว่า...“โชชิน” ผู้ป่วยแบบฉับพลันนี้ การให้วิตามินบี 1 กลับเป็นการเร่งให้หัวใจวายมากขึ้น[/b] ทั้งๆที่ต้นเหตุเกิดจากการขาดบี 1 ทั้งนี้เนื่องจากโชชินหัวใจวายจะข้ามขั้นตอนเส้นเลือดขยายเป็นเส้นเลือดหดตัว การให้บี 1 กลับจะทำให้เส้นเลือดหดเข้าไปอีก ต้องประคับประคองหัวใจ จนเริ่มฟื้นจึงทดแทนบี 1
ข้อมูลข้างต้นอาจหนักวิชาการไปสักหน่อย แต่เพราะ [b]ศ.นพ.ธีระวัฒน์พยายามจะชี้ให้เห็นว่า โรคนี้...หมอสมัยนี้เห็นเป็นโรคดึกดำบรรพ์ เนื่องจากไม่มีคนไข้มาให้เห็นด้วยแขนขาอัมพาต บวม หัวใจวาย มาเป็นสิบๆปี...จะมีก็ตื่นเต้นกันทั้งบาง ถึงตรงนี้ต้องให้ข้อมูลต่อไปว่า...การพิสูจน์ว่าคนป่วยขาดบี 1 ทำได้จากการตรวจระดับและการเปลี่ยนแปลงของค่าเอนไซม์ ETKA และของ Thiamine pyrophosphate ก่อนและหลังการให้วิตามินบี 1[/b]
“ไม่ใช่วัดค่าครั้งเดียวโดยไม่ให้บี 1 ตามและประเมินอีกครั้งว่ามีการเปลี่ยนระดับหรือไม่” [b] “ภาวะขาดบี 1” [/b]... เป็นปรากฏการณ์ซ่อนตัวในภูมิภาคนี้...หรืออาจทั้งประเทศ? และจำเป็นต้องถือเป็นวาระสำคัญที่ต้องแก้ไขอย่างเร่งด่วน
ทั้งนี้[b]ถ้าเกิดมีโรคติดเชื้อถึงไม่รุนแรงก็จะเกิดหัวใจวายอัมพาตไปตามๆกัน[/b] แม้เชื้อด้วยตัวเองไม่รุนแรงจริง...ในคนปกติจะมีวิตามินบี 1 สะสมในร่างกายโดยเฉพาะในกล้ามเนื้อมีบ้างในสมอง หัวใจ ตับ ไต [b]ถ้าเกิดภาวะขาดวิตามิน ตัวที่สะสมไว้จะหมดไปภายใน 1 เดือนและเริ่มมีอาการ[/b]
เรือประมง